ವಚನ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ: ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಯಕ

Abstract

ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮೊದಲಾದ ಶರಣರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವಚನ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಬಂಧವು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ವಚನಗಳು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ, ದೇವಾಲಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ-ರಚನೆ, ದೇಶಭಾಷೀಕರಣ, ಭಕ್ತಿಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹೊಸ ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟವು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳವಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮಹಿಳಾ ವಚನಕಾರ್ತಿಯರ ಪಾತ್ರ, ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿ, ನಂತರದ ಪರಂಪರೆ, ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಇದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.