കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനവും സാമൂഹിക നവോത്ഥാനവും: വായനയുടെയും സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിൻ്റെയും ചരിത്രാഖ്യാനം

Abstract

കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യ പരിവർത്തനത്തിന്റെയും ഒരു പ്രധാന ഉപാധിയായി ഈ പ്രബന്ധം പരിശോധിക്കുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഉടലെടുത്ത്, പി. എൻ. പണിക്കരുടെ നേതൃത്വത്തിലും 1945ലെ തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘത്തിലൂടെയും ശക്തിപ്രാപിച്ച ഈ പ്രസ്ഥാനം വായനയെ ഒരു പൊതു ശീലമാക്കി മാറ്റുകയും സാക്ഷരതയെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തോടും ആത്മാഭിമാനത്തോടും രാഷ്ട്രീയ അവബോധത്തോടും കൂട്ടിയിണക്കുകയും ചെയ്തു. പൊതുമണ്ഡലം, സാമൂഹിക മൂലധനം, അച്ചടി സംസ്കാരം എന്നീ സൈദ്ധാന്തിക ചട്ടക്കൂടുകൾ പ്രയോഗിച്ച്, ഗ്രാമീണ ഗ്രന്ഥശാലകളുടെ ശൃംഖല കേരള സമൂഹത്തെ എങ്ങനെ പുനഃക്രമീകരിച്ചു എന്ന് ഈ പഠനം വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഉത്ഭവം മുതൽ 1990-91ലെ സമ്പൂർണ സാക്ഷരതാ യജ്ഞം വരെയുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച, സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം, പരിമിതികൾ, ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ പ്രസക്തി എന്നിവ ഇത് വിലയിരുത്തുന്നു.